Hướng dẫn bảo dưỡng máy in quảng cáo định kỳ để kéo dài tuổi thọ đầu phun

Đầu phun bị nghẹt ngay giữa lúc đơn hàng gấp là cơn ác mộng kinh khủng nhất của mọi chủ xưởng in. Bạn có biết rằng thay một chiếc đầu phun i3200 hay Gen5 hiện nay có thể ngốn của bạn từ 20 đến 50 triệu đồng? Đa số thợ in chỉ biết bấm nút Clean trên máy mà quên mất rằng việc bảo dưỡng cơ khí mới là yếu tố quyết định máy chạy được 1 năm hay 3 năm. Đừng để sự thiếu hiểu biết về kỹ thuật bào mòn lợi nhuận của bạn.

Hiểu về kẻ thù thầm lặng của đầu phun máy in

Tại sao đầu phun lại nhanh hỏng? Câu trả lời không chỉ nằm ở mực in. Có 4 yếu tố cốt lõi mà bạn cần nắm vững trước khi cầm giẻ lau vệ sinh máy.

Mực in kém chất lượng: Mực rẻ tiền thường có kích thước hạt sắc tố không đồng nhất. Các hạt này tích tụ dần trong màng lọc phía sau đầu phun, gây ra hiện tượng mất tia cục bộ mà không cách nào hút ra được.

Môi trường làm việc khắc nghiệt: Bụi bẩn từ xưởng gia công quảng cáo là sát thủ số một. Bụi bám vào mặt đầu phun, kết hợp với mực tạo thành một lớp keo cứng bao phủ lỗ phun.

Hiện tượng tĩnh điện: Khi xe đầu phun di chuyển với tốc độ cao, ma sát tạo ra tĩnh điện. Nếu máy không được tiếp địa chuẩn, dòng điện này có thể đánh thủng mạch điều khiển tinh thể thạch anh bên trong đầu phun, gây chết hoàn toàn.

Sự bay hơi của dung môi: Nếu máy không được ủ (Cap-top) kín sau khi tắt, dung môi trong mực sẽ bay hơi. Phần còn lại là cặn khô bám chặt vào lỗ phun cực nhỏ, dẫn đến tắc nghẽn vĩnh viễn.

Quy trình bảo dưỡng hằng ngày: 10 phút cứu vãn tiền tỷ

Nhiều người coi thường việc vệ sinh hằng ngày, nhưng đây chính là thói quen sống còn. Hãy thực hiện quy trình này mỗi sáng khi bắt đầu và mỗi tối trước khi ra về.

Trước khi vận hành máy

• Kiểm tra Nozzle Check: Luôn in bản test tia mực đầu tiên. Nếu thiếu tia, hãy xử lý ngay bằng lệnh Clean nhẹ. Đừng bao giờ cố in khi máy đang mất tia vì áp lực mực không đều sẽ làm hỏng các tia còn lại.
• Vệ sinh gạt mực (Wiper): Dùng tăm bông thấm dung dịch rửa chuyên dụng lau sạch gạt mực. Một chiếc gạt mực bẩn sẽ quẹt thêm bụi vào mặt đầu phun thay vì làm sạch nó.
• Kiểm tra bình mực thải: Đừng để mực thải tràn ra ngoài, nó có thể thấm ngược vào hệ thống bơm và gây hỏng bơm hút.

Sau khi kết thúc ngày làm việc

Dùng khăn sạch không xơ thấm dung dịch rửa lau nhẹ xung quanh đế đầu phun. Lưu ý tuyệt đối không chạm trực tiếp vào bề mặt lỗ phun mực. Quan trọng nhất, hãy kiểm tra xem xe đầu phun đã về vị trí nghỉ và áp chặt vào Cap-top hay chưa. Nếu có khe hở, đầu phun sẽ bị khô chỉ sau một đêm.

Quy trình bảo dưỡng định kỳ tuần và tháng

Đây là lúc bạn cần can thiệp sâu hơn vào phần cơ khí và hệ thống dẫn mực của máy.

Bảo dưỡng hàng tuần

• Vệ sinh thước phim (Encoder): Đây là dải nhựa trong suốt giúp máy xác định vị trí in. Nếu thước phim bẩn do bụi mực bám vào, máy sẽ in lệch hình hoặc báo lỗi Error. Hãy dùng bông mềm thấm cồn y tế lau nhẹ nhàng theo chiều ngang.
• Tra dầu mỡ cho ray trượt (Linear Rail): Xe đầu phun chạy hàng nghìn lần mỗi ngày trên thanh ray này. Nếu khô dầu, xe sẽ bị rung, gây ra hiện tượng sọc trên bản in và làm giảm tuổi thọ motor. Hãy dùng dầu máy khâu hoặc mỡ bò trắng chuyên dụng.

Bảo dưỡng hàng tháng (Deep Clean)

Kiểm tra bộ lọc mực (Damper): Damper có nhiệm vụ lọc cặn cuối cùng trước khi mực vào đầu phun. Sau 1 tháng, màng lọc này thường bị đóng cặn. Nếu thấy Damper ngả màu hoặc mực xuống không đều, hãy thay mới ngay lập tức. Chi phí Damper rất rẻ so với giá trị đầu phun.

Vệ sinh hệ thống dây dẫn mực: Kiểm tra các đường ống dẫn mực xem có bị gập, xoắn hay có bọt khí lớn không. Bọt khí là nguyên nhân hàng đầu gây ra hiện tượng mất tia đột ngột khi đang in các mảng màu đậm.

Kỹ thuật xử lý khi đầu phun bị nghẹt tia

Khi bản in test bị thiếu tia và lệnh Clean thông thường không hiệu quả, bạn cần bình tĩnh xử lý theo các cấp độ sau.

Cấp độ 1: Ngâm mặt đầu phun. Đổ một lượng nhỏ dung dịch rửa chuyên dụng vào Cap-top rồi di chuyển đầu phun về vị trí nghỉ. Để yên trong khoảng 30-60 phút để dung môi làm mềm các cặn mực khô.

Cấp độ 2: Hút mực bằng xi-lanh. Sử dụng ống dẫn kết nối xi-lanh với đầu ra của Damper. Kéo nhẹ nhàng để tạo áp suất âm, hút mực và cặn bẩn ra ngoài. Lưu ý: Không bao giờ được dùng xi-lanh bơm mạnh dung dịch vào đầu phun vì áp suất lớn sẽ làm rách màng ngăn tinh thể bên trong.

Nếu sau khi thực hiện các bước trên mà vẫn mất tia, có thể đầu phun đã bị già hóa hoặc hỏng vật lý. Lúc này, việc cố gắng can thiệp bằng hóa chất mạnh chỉ làm tình hình tệ hơn.

Tối ưu hóa môi trường làm việc

Máy in không thể bền nếu đặt trong một nhà kho nóng nực và đầy bụi. Hãy đảm bảo xưởng in của bạn đáp ứng các tiêu chuẩn sau.

Nhiệt độ lý tưởng cho mực in kỹ thuật số là từ 22 đến 28 độ C. Nếu quá nóng, mực sẽ loãng ra và dễ gây rơi mực (dripping). Nếu quá lạnh, mực đặc lại gây nghẹt tia. Độ ẩm nên duy trì ở mức 40-60%. Độ ẩm thấp là nguyên nhân chính gây ra tĩnh điện, khiến tia mực bị bắn tung tóe (overspray).

Hệ thống điện: Sử dụng ổn áp để giữ dòng điện ổn định. Đặc biệt, phải có dây tiếp địa riêng cho máy in. Bạn có thể kiểm tra bằng cách dùng đồng hồ đo điện, điện áp giữa dây trung tính và dây địa phải nhỏ hơn 1V.

Kiểm soát vật tư tiêu hao

Đừng vì tiết kiệm vài đồng bạc lẻ mà chọn loại mực không rõ nguồn gốc. Mực in chất lượng cao có chứa các chất phụ gia giúp bôi trơn và bảo vệ bề mặt đầu phun. Ngoài ra, các linh kiện như Cap-top hay gạt mực nên được thay thế định kỳ mỗi 3-6 tháng dù nhìn bề ngoài vẫn còn mới. Cao su của Cap-top sẽ bị chai cứng theo thời gian, không còn khả năng mút chặt để bảo vệ đầu phun khỏi không khí.

Việc bảo dưỡng máy in quảng cáo không đòi hỏi kiến thức siêu việt, nó đòi hỏi sự tỉ mỉ và tính kỷ luật. Nếu bạn thực hiện đúng các bước trên, chiếc đầu phun của bạn có thể hoạt động bền bỉ vượt xa kỳ vọng của nhà sản xuất, giúp bạn tiết kiệm hàng chục triệu đồng chi phí sửa chữa mỗi năm.

Bạn đang gặp vấn đề với bản in bị sọc hay đầu phun thường xuyên mất tia? Tôi có thể hướng dẫn bạn cách căn chỉnh phần mềm máy in để tối ưu hóa lượng mực phun ra phù hợp với từng loại vật liệu.